Τσεκ με γεωγραφικά κριτήρια, και ετήσιο πριμ για νέους αγρότες έως και 3.000 ευρώ στο πλάνο της Ελλάδας

Η διαφοροποιηµένη ανά γεωγραφική ζώνη στήριξη, η καθιέρωση κατ’ αποκοπή ετήσιας ενίσχυσης για τους νέους αγρότες και η αύξηση του προϋπολογισµού των συνδεδεµένων ενισχύσεων στο 25% του Εθνικού Φακέλου φαίνεται να αποτελούν τις πρώτες βασικές κατευθύνσεις πάνω στις οποίες οι ελληνικές αρχές επιχειρούν να οικοδοµήσουν τον φάκελο της νέας ΚΑΠ για την περίοδο 2028-2035. 

Τα παραπάνω προκύπτουν από το έγγραφο σχολιασµού που κατέθεσε η Ελλάδα προς το Συµβούλιο της ΕΕ, στο πλαίσιο της διαβούλευσης για τον νέο κανονισµό και στο οποίο περιλαµβάνονται προτάσεις για κρίσιµες τροποποιήσεις. Οι θέσεις αυτές αποτελούν ένα πρώτο δείγµα της  προσέγγισης του εθνικού σχεδίου που διαµορφώνει η Αθήνα.

∆ιαφοροποιηµένη βασική ενίσχυση  ανά γεωγραφική ζώνη

Η Ελλάδα ζητά να µπορεί η βασική εισοδηµατική στήριξη να διαφοροποιείται όχι µόνο µεταξύ κατηγοριών αγροτών αλλά και µεταξύ γεωγραφικών περιοχών (ορεινές, νησιωτικές, µειονεκτικές, ακριτικές περιοχές, περιοχές δίκαιης µετάβασης κ.λπ.), µε βάση αντικειµενικά κριτήρια που θα ορίζει το κράτος µέλος. Φαίνεται λοιπόν, πως το τσεκ αντί να ορίζεται µε βάσει τις αγρονοµικές ζώνες (αροτραία, δέντρα, βοσκοτόπια) πρόθεση των εθνικών αρχών είναι να γίνεται η διαφοροποίησή του ανάλογα µε τον τόπο της εκµετάλλευσης. Για παράδειγµα να υπάρχει ένα βασικό ποσό για τα πεδινά της χώρας, το οποίο θα προσαυξάνεται στα ακριτικά του Έβρου. Βέβαια να σηµειωθεί εδώ πως για τις ορεινές και τις µειονεκτικές περιοχές προβλέπεται εξισωτική αποζηµίωση. Για αυτό το λόγο, η διαφοροποίηση του τσεκ βάσει γεωγραφικής κατανοµής έχει νόηµα σε συγκεκριµένες καταστάσεις. «Θα πρέπει επίσης να δίνεται στα κράτη µέλη η δυνατότητα διαφοροποίησης ανά γεωγραφική περιοχή, όπως ορεινές ή νησιωτικές περιοχές», αναφέρει συγκεκριµένα η χώρα µας

Κατ’ αποκοπή ετήσια ενίσχυση νέων

Η ελληνική πρόταση προβλέπει ότι η πρόσθετη στήριξη των νέων αγροτών δεν θα δίνεται υποχρεωτικά ανά στρέµµα, αλλά θα µπορεί να καταβάλλεται ως ετήσιο κατ’ αποκοπή ποσό (lump sum). «Κατ’ εξαίρεση, η στήριξη προς τους νέους αγρότες µπορεί να χορηγείται ως κατ’ αποκοπή ποσό», είναι η τροποποίηση που θέλει να περάσει η ελληνική αντιπροσωπεία. Η παράγραφος αυτή δείχνει πως η χώρα µας θέλει να δηµιουργήσει ένα ολοκληρωµένο πακέτο στήριξης για νέους αγρότες, ανεξαρτήτως µεγέθους εκµετάλλευσης. Υπολογίζεται πως ένα καθεστώς ενίσχυσης νεαρών αγροτών ύψους 100 εκατ. ευρώ, φτάνει για κατ’ αποκοπή πριµ 3.000 ευρώ ανά δικαιούχο (33.473 λογίζονται σηµέρα ως «νεαροί» στη Χώρα), αντί για τα 7 ευρώ το στρέµµα (πλαφόν 1.750 ευρώ ανά εκµεταλλεύση) που ισχούν σήµερα. Μάλιστα εφόσον, το πριµ αυτό είναι 5ετές, όπως σήµερα, θα φτάνει συνολικά τα 15.000 ευρώ, δηλαδή το µισό ποσό του πριµ πρώτης εγκατάστασης που ισχύει σήµερα για έναν περιορισµένο αριθµό δικαιούχων.

Αύξηση των συνδεδεµένων στο 25%

Η Ελλάδα ζητά να διατηρηθεί η δυνατότητα διάθεσης έως 25% του φακέλου των άµεσων ενισχύσεων στις συνδεδεµένες ενισχύσεις και να µην αποκλειστεί από το πρόσθετο 5%, επικαλούµενη το γεγονός ότι αποτελεί ανατολικό σύνορο της ΕΕ και αντιµετωπίζει εγκατάλειψη γεωργικής γης και µείωση της παραγωγής πρωτεϊνούχων καλλιεργειών. Γενικότερα, φαίνεται πως οι συνδεδεµένες ενισχύσεις θα αποτελέσουν έναν πολύ σηµαντικό τρόπο στήριξης της αγροτικής παραγωγής, καθώς από το 2027 δεν θα υπάρχουν ούτε «πρασίνισµα», ούτε «οικολογικά σχήµατα». Ως εκ τούτου, η χώρα µας αναµένεται να αξιοποιήσει τη δυνατότητα να διαθέσει το 25% του εθνικού φακέλου (ποσό ring-fenced) για τις ανάγκες των συνδεδεµένων ενισχύσεων. Αν θα µπουν και νέα προϊόντα στο καθεστώς (π.χ η ελιά, ο ηλίανθος κ.α.), αυτό φυσικά εξαρτάται από την εσωτερική διαβούλευση.

Ένταξη της Αγροτικής Μεταποίησης στον πυρήνα της ΚΑΠ

Η ελληνική αντιπροσωπεία ζητά να προστεθούν στις επιλέξιµες παρεµβάσεις επενδύσεις στη µεταποίηση, εµπορία και ανάπτυξη γεωργικών προϊόντων. Πρόκειται για θέση η οποία µάλιστα φαίνεται να υιοθετήθηκε από το Συµβούλιο της ΕΕ, µε τη συµβολή της χώρας µας και προσωπικά της Γενικής Γραµµατέα Κοινοτικών Πόρων, Αργυρώς Ζέρβα προς αυτή την κατέυθυνση να είναι καθοριστική. Πληροφορίες λένε πως η προσθήκη αυτή ήταν κρίσιµη ώστε οι επενδύσεις της αγροτικής µεταποίησης να απολαµβάνουν µεγαλύτερα ποσοστά ενίσχυσης.

 Το έγγραφο περιλαµβάνει και άλλες σηµαντικές παρεµβάσεις:

• Απόρριψη της υποχρεωτικής αποµείωσης και πλαφόν στις άµεσες ενισχύσεις (capping/degressivity). Η Ελλάδα ζητά να είναι προαιρετικά για τα κράτη µέλη και όχι υποχρεωτικά.
• ∆ιατήρηση των συνταξιούχων αγροτών στο σύστηµα ενισχύσεων, εφόσον συνεχίζουν να ασκούν γεωργική δραστηριότητα. «Η γενεακή ανανέωση δεν επιτυγχάνεται µε αποκλεισµούς αλλά µε κίνητρα για τους νέους. Επιπλέον, πολλοί συνταξιούχοι εξακολουθούν να καλλιεργούν, να παράγουν τρόφιµα και να συγκρατούν πληθυσµό στην ύπαιθρο. Η διακοπή της στήριξής τους ενδέχεται να οδηγήσει σε εγκατάλειψη γης», σηµειώνει η ελληνική πλευρά.
• Μεγαλύτερη ευελιξία στον ορισµό του «αγρότη» και του «ενεργού αγρότη», µε τα κράτη µέλη να έχουν σηµαντικό ρόλο στον καθορισµό των κριτηρίων.
• Προαιρετικό καθεστώς για τους µικρούς αγρότες. Κάθε κράτος µέλος πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αποφασίζει αν το συγκεκριµένο εργαλείο εξυπηρετεί τις ανάγκες του και αν αξίζει να δεσµεύσει πόρους για αυτό, αναφέρει η Ελλάδα. 
• Ειδική µεταχείριση των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών, χωρίς υποχρέωση τεκµηρίωσης δυσκολιών για τη χορήγηση συνδεδεµένης στήριξης.
• Αυξηµένα ποσοστά επιδότησης επενδύσεων, έως 85% για νέους αγρότες και έως 100% για µη παραγωγικές επενδύσεις ή αποκατάσταση ζηµιών. Οι νέοι αγρότες χρειάζονται ισχυρότερα επενδυτικά κίνητρα για να εγκατασταθούν και να παραµείνουν στο επάγγελµα, ενώ οι επενδύσεις που υπηρετούν δηµόσιους στόχους –όπως η προστασία του περιβάλλοντος ή η αποκατάσταση καταστροφών– θα πρέπει να µπορούν να χρηµατοδοτούνται ακόµη και στο 100% του κόστους τους.

 
Να διασφαλιστούν οι πόροι το πρώτο ελληνικό µέληµα

«Πρώτη µας έγνοια είναι, φυσικά, να βεβαιωθούµε ότι το συνολικό ποσό στήριξης για τους Έλληνες αγρότες θα παραµείνει σηµαντικό για την επόµενη εξαετία και δευτερευόντως οι κανόνες που θα διέπουν τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική», ανέφερε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Μαργαρίτης Σχοινάς κατά τη διάρκεια του Συµβουλίου Υπουργών Γεωργίας την περασµένη Τρίτη 23 Ιουνίου. «Πρέπει να είναι κανόνες απλοί, εύχρηστοι, χωρίς περιττές γραφειοκρατικές αγκυλώσεις», σηµείωσε παράλληλα, ενόψει των συζητήσεων για τους κανονισµούς.

agronews.gr