Χωρίς επιδότηση στα λιπάσματα, θα μειωθεί η λίπανση 40% εκτιμά ο ΣΠΕΛ
Μείωση της κατανάλωσης λιπασμάτων κατά 40% σε περίπτωση που δεν υπάρξει νέα κρατική ενίσχυση εκτιμά ο Σύνδεσμος Παραγωγών και Εμπόρων Λιπασμάτων (ΣΠΕΛ), ζητώντας την επιδότηση του 15% του κόστους αγοράς βάσει των τιμολογίων της περιόδου από 1η Σεπτεμβρίου 2026 έως 31 Μαρτίου 2027.
Όπως τόνισε η γενική διευθύντρια του Συνδέσμου, Φωτεινή Γιαννακοπούλου, στο πλαίσιο ημερίδας του ΣΠΕΛ που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου στο Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών, το συγκεκριμένο διάστημα πραγματοποιείται το 30%-35% της ετήσιας κατανάλωσης λιπασμάτων, καθιστώντας κρίσιμη την έγκαιρη στήριξη των παραγωγών. Παράλληλα, ο ΣΠΕΛ ζητά την επιστροφή των εσόδων από τον μηχανισμό CBAM στους αγρότες, προκειμένου να αντισταθμιστεί μέρος της επιβάρυνσης από το αυξημένο κόστος των εισροών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, όλοι οι βασικοί συντελεστές κόστους κινήθηκαν ανοδικά, με τις αυξήσεις να είναι ιδιαίτερα έντονες στα αζωτούχα λιπάσματα. Συγκεκριμένα, η συνολική αύξηση του κόστους για την ουρία διαμορφώθηκε στο 37%, στο 94% για τη νιτρική αμμωνία, στο 75% για την ασβεστούχο νιτρική αμμωνία, στο 77% για τη θειική αμμωνία, στο 31% για το DAP και στο 60% για το MAP. Αντίστοιχα, στα βασικά λιπάσματα σιταριού καταγράφηκαν αυξήσεις 28%-30% για το 20-10-0, 25%-28% για το 20-20-0 και 36%-38% για την ουρία.
Η επιβάρυνση αποδίδεται σε συνδυασμό παραγόντων, μεταξύ των οποίων οι τιμές των πρώτων υλών, τα ναύλα, ο εκτελωνισμός και το κόστος που συνδέεται με τον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM).
Μάλιστα, όπως τόνισε η κα. Γιαννακοπούλου, η πρόταση του ΣΠΕΛ συνδέεται με την ανάγκη να διασφαλιστεί εγκαίρως η θρέψη των καλλιεργειών, ώστε να μην επηρεαστεί η συγκομιδή του 2027.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΣΠΕΛ:
- 825.000 τόνοι εκτιμάται ότι ήταν η κατανάλωση λιπασμάτων στην Ελλάδα το 2025, με περιθώριο απόκλισης 5%. Πρόκειται για ποσότητα μειωμένη κατά περίπου 27% σε σχέση με το 2007.
- Η ετήσια αξία της αγοράς υπολογίζεται σε 450-500 εκατ. ευρώ.
- Στην ελληνική αγορά δραστηριοποιούνται 73 εταιρείες-μέλη του ΣΠΕΛ, με περίπου 2.500 καταστήματα γεωργικών εφοδίων.
- Για κάθε 1 ευρώ δαπάνης σε προϊόντα του κλάδου, εκτιμάται ότι δημιουργούνται 2 ευρώ ΑΕΠ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από το ΙΟΒΕ.
Άνοδος 27% στην αγορά βιοδιεγερτών μεταξύ 2023-2025
Σημαντικές αλλαγές καταγράφονται και στη σύνθεση της αγοράς, καθώς τα σύνθετα λιπάσματα αντιπροσωπεύουν πλέον το 58% της συνολικής αγοράς, έναντι 53% το 2007. Ειδικότερα, το 2025 τα NPK κάλυπταν το 44% και τα NP το 13%. Αντίθετα, καταγράφεται σημαντική υποχώρηση των απλών αζωτούχων λιπασμάτων AN και CAN, το μερίδιο των οποίων μειώθηκε από 52% το 2022 σε 14%.
Στα βιοδιεγέρτες, η αξία της ελληνικής αγοράς αυξήθηκε από 28,3 εκατ. ευρώ το 2023 σε 35,8 εκατ. ευρώ το 2025, σημειώνοντας άνοδο 27% σε δύο χρόνια, με την κατηγορία αυτή να αποτελεί ένα από τα πεδία στα οποία ο κλάδος βλέπει σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης.
Επιστροφή των εσόδων CBAM στους αγρότες
Ο ΣΠΕΛ υπολογίζει ότι το σχετικό κόστος για την ελληνική αγορά, με βάση τις εισαγωγές, μπορεί να φτάσει τα 18-23 εκατ. ευρώ ετησίως λόγω της εισφοράς του CBAM, με την κα. Γιαννακοπούλου να αναφέρεται στην ανάγκη να επιστρέφουν αυτά τα ποσά προς αγρότες, ώστε να αντισταθμίζεται μέρος της επιβάρυνσης που προκαλείται στην αλυσίδα εφοδιασμού των λιπασμάτων.
Η ειδική θρέψη προτιμήθηκε στα eco-schemes
Στην παρουσίαση αναδείχθηκε επίσης η σημασία της λίπανσης στο πλαίσιο των οικολογικών σχημάτων της ΚΑΠ. Ειδικότερα, η δράση 31.6 «Λιπάσματα με αναστολείς / βραδείας αποδέσμευσης / βιοδιεγέρτες» κάλυψε το 45% της συνολικής έκτασης που εντάχθηκε στη συγκεκριμένη κατηγορία δράσεων το 2025. Η έκταση αυτή αντιστοιχεί σε 5.686.780 στρμ., με το 41% να αφορά αροτραίες καλλιέργειες και το 4% κηπευτικά και μόνιμες καλλιέργειες. Αντίθετα, η δράση 31.6-ΙΒ για προϊόντα με βιοδιεγέρτες συγκέντρωσε πολύ μικρότερη συμμετοχή, περίπου 3%.
Η διευθύντρια του ΣΠΕΛ, υπογράμμισε την ανάγκη συνέχισης της στήριξης της λίπανσης και στην ΚΑΠ 2028-2032, με αναστολείς, βιοδιεγέρτες και οργανικά λιπάσματα.
Η αύξηση τιμών παραγωγών δεν αρκεί για να αποκαταστήσει την αγοραστική δυνατότητα
Στο δεύτερο μέρος της ημερίδας, ο Oliver Hatfield, Vice President Fertilizers της Argus Media, παρουσίασε τις διεθνείς εξελίξεις στην αγορά λιπασμάτων και τις προοπτικές για την περίοδο 2026-2028, αναφέροντας πως προβλέπεται η αγορά να αυτορυθμιστεί στο μέλλον και να έχουμε αυξήσεις στις τιμές παραγωγού, καθώς θα περιοριστούν οι ποσότητες λόγω της υπολίπανσης. Η εικόνα που περιέγραψε πάντως είναι ιδιαίτερα σύνθετη, καθώς η βελτίωση των τιμών των αγροτικών προϊόντων δεν αρκεί για να αποκαταστήσει την αγοραστική δυνατότητα των παραγωγών. Όπως επισημάνθηκε, η προσιτότητα των λιπασμάτων παραμένει προβληματική, με αποτέλεσμα να ενισχύεται ο κίνδυνος περιορισμού της ζήτησης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Argus, οι τιμές των αζωτούχων λιπασμάτων εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα βραχυπρόθεσμα, με πιθανότητα εξασθένησης στη συνέχεια, ενώ τα φωσφορικά παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και τα καλιούχα εμφανίζουν μεγαλύτερη σταθερότητα.
Ειδικότερα, για την ουρία, η Argus εκτιμά ότι οι τιμές ενδέχεται να υποχωρήσουν σε κάποιο βαθμό μέσα στο 2027, χωρίς όμως να αποκλείονται έντονες διακυμάνσεις. Οι βασικοί παράγοντες αβεβαιότητας είναι η πορεία των εξαγωγών από την Κίνα, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και το κόστος του φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Στα φωσφορικά λιπάσματα, η εικόνα είναι διαφορετική, καθώς προβλέπεται ότι η υποχώρηση της ζήτησης θα ασκήσει πιέσεις στις τιμές μέσα στο 2027, αν και η εξέλιξη του κόστους του θείου και η αβεβαιότητα στην προσφορά από την Κίνα ενδέχεται να περιορίσουν την πτώση. Στην αγορά του καλίου, η Κίνα αποτελεί καθοριστικό παράγοντα, ενώ για το δεύτερο μισό της χρονιάς, αναμένονται νέες παραγωγικές δυνατότητες, αλλά και αυξημένος ανταγωνισμός μεταξύ Βραζιλίας, Κίνας, ΗΠΑ και Ευρώπης.
agronews.gr